لنز طبی چیست؟ مقایسه انواع لنز طبی و نکات انتخاب با نسخه

اگر خیلی مستقیم بخواهیم جواب بدهیم، لنز طبی نوعی لنز تماسی است که روی سطح چشم قرار می گیرد و برای اصلاح مشکلات بینایی مانند نزدیک بینی، دوربینی و در بعضی مدل ها آستیگماتیسم یا پیرچشمی استفاده می شود. تفاوت مهم آن با یک لنز صرفا زیبایی این است که انتخاب لنز طبی فقط بر اساس رنگ، برند یا حتی عدد نمره انجام نمی شود؛ نوع مشکل بینایی، مشخصات نسخه، فیت لنز روی چشم و پارامترهایی مانند انحنای پایه و قطر نیز می توانند در انتخاب دخیل باشند.
به همین دلیل اگر نسخه شما مثلا نمره 2.50- را نشان می دهد، نباید اولین لنزی را که همین عدد روی آن نوشته شده سفارش دهید. نسخه لنز تماسی می تواند اطلاعات بیشتری از یک عدد ساده داشته باشد و برای بعضی افراد، نوع لنز نیز باید متناسب با شرایط چشم تعیین شود. سازمان FDA نیز در اطلاعات مربوط به نسخه لنز تماسی به مشخصاتی مانند قدرت لنز، منحنی پایه و در موارد لازم قطر و مشخصات خود لنز اشاره می کند.
در ادامه به جای اینکه فقط انواع لنز را فهرست کنیم، از زاویه کسی جلو می رویم که می خواهد بفهمد چه لنز طبی ای لازم دارد، نسخه اش چه معنی دارد و موقع مقایسه محصولات باید دقیقا چه چیزهایی را بررسی کند.
نکته: این راهنما برای شناخت بهتر گزینه ها و خرید آگاهانه نوشته شده و جایگزین معاینه، فیت لنز یا تجویز چشم پزشک و اپتومتریست نیست.

لنز طبی دقیقا چه کاری انجام می دهد؟

برای دید واضح، نور باید به شکل مناسبی روی شبکیه متمرکز شود. مشکلات انکساری باعث می شوند این فوکوس به درستی انجام نشود. چهار مشکل شناخته شده در این گروه نزدیک بینی، دوربینی، آستیگماتیسم و پیرچشمی هستند. لنز تماسی مانند عینک می تواند برای اصلاح این خطاهای انکساری مورد استفاده قرار گیرد، با این تفاوت که به جای قرار گرفتن مقابل چشم، روی سطح قرنیه قرار می گیرد.

برای مثال فردی که نزدیک بین است معمولا اجسام دور را تارتر می بیند. در دوربینی، دید نزدیک می تواند مشکل بیشتری داشته باشد. آستیگماتیسم نیز می تواند تصویر را در فاصله نزدیک یا دور تار یا دچار کج دیدی کند. پیرچشمی هم معمولا با افزایش سن باعث دشوارتر شدن تمرکز روی فاصله نزدیک می شود.

فرق لنز طبی، لنز طبی بی رنگ و لنز طبی رنگی چیست؟

در فروشگاه ها معمولا عبارت های مختلفی کنار هم دیده می شوند و همین موضوع ممکن است کمی گیج کننده باشد.

لنز طبی بی رنگ معمولا برای کسی است که هدف اصلی او اصلاح دید است و نمی خواهد رنگ ظاهری چشم تغییر کند. در این حالت تمرکز اصلی باید روی نسخه، نوع لنز، دوره تعویض و مشخصات فنی مناسب باشد.

لنز طبی رنگی علاوه بر داشتن نمره برای اصلاح دید، طراحی رنگی هم دارد و می تواند ظاهر عنبیه را تغییر دهد. یعنی کاربر هم باید مسئله اصلاح دید را در نظر بگیرد و هم رنگ و طرح لنز را انتخاب کند.

در مقابل، یک لنز رنگی بدون نمره صرفا به دلیل صفر بودن نمره، محصولی نیست که بتوان فیت و سلامت چشم را در انتخاب آن نادیده گرفت. FDA حتی لنزهای رنگی و دکوراتیو بدون قدرت اصلاحی را نیز لنز تماسی و وسیله پزشکی در نظر می گیرد.

اگر هدفتان بیشتر این است که بفهمید رنگ های مختلف روی عنبیه تیره چه نتیجه ای ایجاد می کنند، در مقاله لنز برای چشم مشکی و قهوه ای تیره؛ مقایسه نتیجه چند رنگ روی چشم می توانید سراغ بحث رنگ و پوشانندگی بروید. این مقاله فعلی بیشتر روی انتخاب لنز از نظر بینایی، نسخه و مشخصات متمرکز است.

انواع لنز طبی بر اساس مشکل بینایی

یکی از کاربردی ترین روش ها برای شناخت انواع لنز طبی این است که ببینیم قرار است چه نوع مشکل بینایی را اصلاح کند.

اگر هدفتان فقط اصلاح دید است و نمی خواهید رنگ طبیعی چشم تغییر کند، می توانید مدل های مختلف لنز طبی بی رنگ را بررسی کنید. در این دسته بهتر است قبل از انتخاب، نمره لنز، دوره مصرف و مشخصات فنی هر مدل را با نسخه و نیاز چشم خود تطبیق دهید.

اگر علاوه بر اصلاح دید، تغییر رنگ چشم هم برایتان مهم است، مدل های لنز طبی رنگی انتخاب مناسب تری برای مقایسه هستند. در این محصولات علاوه بر نمره و مشخصات لنز، می توانید رنگ، طرح، دور لنز و نتیجه ظاهری مدل های مختلف را نیز کنار هم بررسی کنید.

لنز طبی برای نزدیک بینی و دوربینی

بسیاری از لنزهای طبی معمول برای اصلاح نزدیک بینی یا دوربینی طراحی شده اند. در نسخه این گروه معمولا عدد قدرت لنز یا SPH/PWR اهمیت دارد.

عدد منفی معمولا با نزدیک بینی مرتبط است و عدد مثبت برای اصلاح دوربینی استفاده می شود. با این حال صرف دیدن یک عدد مثبت یا منفی برای انتخاب محصول کافی نیست؛ نسخه و فیت باید مشخص کند کدام لنز برای چشم شما مناسب است.

لنز طبی برای آستیگماتیسم

اینجا یکی از اشتباهات رایج موقع خرید اینترنتی اتفاق می افتد.

ممکن است فردی روی نسخه خود علاوه بر SPH، مقادیر CYL و AXIS داشته باشد. در چنین شرایطی نباید تصور کرد یک لنز کروی معمولی با همان نمره اصلی حتما جایگزین مناسبی است.

برای اصلاح آستیگماتیسم، در بسیاری از موارد از لنزهای توریک استفاده می شود. این لنزها به شکلی طراحی شده اند که علاوه بر قدرت کروی، بخش مربوط به آستیگماتیسم و محور آن را نیز در نظر بگیرند. انتخاب دقیق آن باید براساس نسخه و فیت انجام شود.

بنابراین هنگام دیدن یک محصول با عنوان لنز طبی نمره دار اول بررسی کنید آیا نسخه شما فقط SPH دارد یا مقادیر آستیگماتیسم نیز در آن ثبت شده است.

لنز طبی برای پیرچشمی

پیرچشمی معمولا در سنین میانسالی و بالاتر باعث دشوارتر شدن تمرکز روی اشیای نزدیک می شود. برای برخی افراد لنزهای چندکانونی یا Multifocal می توانند یکی از گزینه های قابل بررسی باشند.

لنزهای چندکانونی برای تامین دید در بیشتر از یک فاصله طراحی می شوند و National Eye Institute نیز آن ها را یکی از گزینه های اصلاح همزمان دید نزدیک و دور معرفی می کند.

در بعضی افراد روش های دیگری مانند مونوویژن نیز بررسی می شود، اما انتخاب آن چیزی نیست که فقط از روی یک جدول فروشگاهی انجام شود و نیاز به ارزیابی حرفه ای دارد.

لنز طبی نرم بهتر است یا لنز سخت؟

تقسیم بندی مهم بعدی به جنس و ساختار لنز مربوط است.

لنز نرم

لنزهای نرم انعطاف پذیر هستند و بخش بزرگی از لنزهای تماسی رایج در این گروه قرار می گیرند. FDA دو گروه کلی لنزهای نرم و لنزهای سخت نفوذپذیر به گاز را معرفی می کند و اشاره دارد که عادت کردن به لنزهای نرم برای بسیاری از افراد آسان تر است.

لنزهای نرم ممکن است از مواد مختلف ساخته شوند. بنابراین اگر دو محصول هر دو نرم هستند، به این معنی نیست که تمام مشخصات، دوره تعویض یا شرایط استفاده آن ها یکسان است.

لنز سخت نفوذپذیر به گاز

لنزهای RGP ساختار سخت تری دارند. در برخی شرایط می توانند کیفیت دید بسیار خوبی ایجاد کنند، اما فیت و سازگاری با آن ها با لنز نرم متفاوت است و ممکن است عادت کردن به آن ها زمان بیشتری بخواهد.

علاوه بر این دو گروه، لنزهای تخصصی تری مانند اسکلرال، هیبریدی و ارتوکراتولوژی نیز وجود دارند که معمولا در شرایط خاص و با فیت تخصصی استفاده می شوند.

نسخه لنز طبی را چطور بخوانیم؟

این بخش شاید مهم ترین قسمت مقاله برای کسی باشد که نسخه دستش است و می خواهد محصول مناسب را پیدا کند.

نسخه ها بسته به نوع چشم و نوع لنز می توانند متفاوت باشند، اما ممکن است با عبارت های زیر مواجه شوید:

SPH یا PWR؛ نمره اصلی لنز

این عدد قدرت اصلاحی لنز را نشان می دهد و ممکن است مثبت یا منفی باشد.

برای مثال:

• 2.00-
• 3.50-
• 1.50+

نباید عدد چشم راست و چپ را یکی فرض کنید. خیلی از افراد برای دو چشم نمره متفاوت دارند.

CYL؛ مقدار آستیگماتیسم

اگر نسخه برای اصلاح آستیگماتیسم تنظیم شده باشد ممکن است عدد CYL داشته باشید. وجود این مقدار یکی از نشانه هایی است که باید نوع لنز مناسب آستیگماتیسم بررسی شود.

AXIS؛ محور آستیگماتیسم

AXIS جهت اصلاح آستیگماتیسم را مشخص می کند و معمولا همراه CYL معنا پیدا می کند.

یعنی اگر نسخه شما شامل CYL و AXIS است، خرید لنز فقط با وارد کردن SPH می تواند اطلاعات مهمی از نسخه را نادیده بگیرد.

ADD؛ قدرت اضافه برای دید نزدیک

این گزینه بیشتر در نسخه های مربوط به لنزهای چندکانونی و شرایطی مانند پیرچشمی دیده می شود.

BC؛ انحنای پایه

BC یا Base Curve به انحنای پایه لنز مربوط است و یکی از مشخصاتی است که در فیت لنز اهمیت دارد.

FDA نیز منحنی پایه را از جمله اطلاعاتی می داند که می تواند در نسخه لنز تماسی ثبت شود.

DIA؛ قطر لنز

DIA قطر کلی لنز را نشان می دهد. قطر در کنار طراحی و انحنای لنز روی نحوه قرارگیری آن تاثیر دارد و نباید صرفا به این دلیل که اختلاف دو محصول کم به نظر می رسد، آن ها را یکسان فرض کرد.

نکته کاربردی: وقتی در صفحه محصول گزینه انتخاب نمره می بینید، فقط به وجود نمره خودتان اکتفا نکنید. مشخصات محصول را با نسخه و لنزی که برای شما فیت شده تطبیق دهید.

آیا نمره عینک برای خرید لنز طبی کافی است؟

یکی از مهم ترین سوال های قبل از خرید همین است.

برای انتخاب لنز تماسی بهتر است فقط نسخه عینک را به عنوان تمام اطلاعات مورد نیاز در نظر نگیرید. لنز روی سطح چشم قرار می گیرد و نسخه لنز می تواند علاوه بر قدرت اصلاحی، اطلاعات مربوط به فیت و مشخصات خود لنز را هم در بر بگیرد.

سازمان غذا و دارو در توضیح نسخه لنز تماسی علاوه بر قدرت لنز، مواردی مانند ماده یا سازنده، منحنی پایه و در موارد لازم قطر را نیز جزو اطلاعات نسخه معرفی می کند.

از دید عملی، این همان جایی است که خرید اشتباه اتفاق می افتد: کاربر روی نسخه یا عینک خود «3.00-» می بیند، وارد فروشگاه می شود، اولین لنز 3.00- را انتخاب می کند و بقیه مشخصات را نمی بیند.

برای خرید دقیق تر، سوال فقط این نیست که:

«نمره من موجود است؟»

بلکه باید بپرسید:

آیا این مدل همان نوع لنزی است که برای چشم من مناسب و فیت شده است؟

روزانه، ماهانه یا قابل استفاده مجدد؛ دوره مصرف چه اهمیتی دارد؟

یکی دیگر از مواردی که در صفحه محصولات لنز زیاد دیده می شود، دوره مصرف یا زمان تعویض است.

برخی لنزها یکبار مصرف روزانه هستند؛ یعنی بعد از یک روز استفاده دور انداخته می شوند. برخی دیگر قابل استفاده مجدد هستند و براساس برنامه مشخص سازنده باید در بازه تعیین شده تعویض شوند.

مجله معتبر National Eye Institute بین لنز یکبار مصرف و لنز قابل استفاده مجدد تفاوت قائل می شود و تاکید دارد که برنامه تعویض هر لنز باید رعایت شود.

در بازار ایران ممکن است روی محصولات عبارات مختلفی مانند روزانه، ماهانه، فصلی یا دوره های دیگر ببینید. ملاک شما باید مشخصات همان محصول و دستور معتبر سازنده باشد، نه اینکه تصور کنید چون لنز هنوز ظاهر سالمی دارد می توان استفاده از آن را بیشتر کرد.

تاریخ انقضای بسته بندی نیز با دوره تعویض بعد از باز شدن محصول یک مفهوم نیست. این دو را با هم اشتباه نگیرید.

درصد آب، جنس و مشخصات فنی را چطور مقایسه کنیم؟

در صفحه محصولات معمولا اعداد مختلفی مانند درصد آب، قطر، انحنا و جنس لنز دیده می شود. این اطلاعات ارزشمند هستند، اما مشکل زمانی شروع می شود که یک عدد را به تنهایی معیار «بهتر بودن» بدانیم.

برای مثال صرف بالاتر بودن درصد آب به معنی این نیست که یک محصول برای همه افراد راحت تر یا مناسب تر است.

FDA نیز هنگام توضیح درباره جایگزینی یک برند با برند دیگر اشاره می کند که لنزهای مختلف می توانند از نظر شکل و محتوای آب تفاوت داشته باشند و تغییر محصول نباید صرفا بر اساس شباهت ظاهری انجام شود.

پس اگر بین دو لنز طبی مردد هستید، این موارد را کنار هم ببینید:

• نوع لنز و کاربرد آن
• نمره های موجود
• وجود یا نبود اصلاح آستیگماتیسم
• BC
• DIA
• جنس
• دوره تعویض
• دستور مصرف سازنده
• تطابق با نسخه و فیت شما

نه اینکه فقط روی «درصد آب بیشتر» یا «قیمت پایین تر» تصمیم بگیرید.

برای بررسی گزینه های لنز طبی از کجا شروع کنم؟

اگر الان نسخه دستتان است و چند مدل مختلف مقابل شما قرار دارد، این ترتیب تصمیم گیری ساده تر است:

اول نسخه را مشخص کنید. ببینید برای هر چشم چه اطلاعاتی نوشته شده و آیا فقط SPH دارید یا CYL، AXIS یا ADD نیز وجود دارد.

بعد نوع لنز را مشخص کنید. کسی که فقط نزدیک بینی دارد لزوما به همان نوع محصولی نیاز ندارد که برای آستیگماتیسم نسخه گرفته است.

سپس مشخصات لنز را بررسی کنید. BC، DIA، جنس و دوره تعویض را با اطلاعات معتبر محصول و توصیه متخصص تطبیق دهید.

در مرحله آخر سراغ برند، قیمت و موجودی بروید.

این ترتیب مهم است. قیمت و برند باید بعد از مشخص شدن گزینه های مناسب مقایسه شوند، نه قبل از آن.

اگر به مرحله مقایسه برندها رسیده اید، مقاله بهترین مارک لنز رنگی؛ مقایسه برندها بر اساس مدل، رنگ و قیمت می تواند برای شناخت تفاوت برندها نقطه شروع دیگری باشد. هنگام انتشار، URL واقعی همان مقاله روشالنز روی این عبارت قرار بگیرد.

لنز طبی رنگی را چطور انتخاب کنیم؟

اگر هم اصلاح دید برایتان مهم است و هم تغییر رنگ چشم، احتمالا به دنبال لنز طبی رنگی هستید.

در این حالت دو تصمیم جدا دارید:

اول باید مطمئن شوید بخش طبی محصول با نسخه و نیاز چشم شما مطابقت دارد.

بعد می توانید رنگ، دور لنز، میزان پوشانندگی و ظاهر آن را مقایسه کنید.

اشتباه رایج این است که کاربر ابتدا عاشق یک رنگ می شود و بعد می بیند نمره یا نوع مورد نیازش در آن مدل وجود ندارد. بهتر است مسیر را برعکس کنید: اول گزینه هایی را پیدا کنید که از نظر مشخصات قابل بررسی برای نسخه شما هستند، سپس از بین آن ها رنگ مناسب را انتخاب کنید.

اگر چشم مشکی یا قهوه ای تیره دارید، نتیجه رنگ روی چشم شما ممکن است با تصاویر تبلیغاتی یا عکس همان لنز روی چشم روشن متفاوت باشد. برای این بخش می توانید به راهنمای «لنز برای چشم مشکی و قهوه ای تیره» لینک بدهید تا مقاله فعلی وارد جزئیات غیرضروری رنگ نشود.

7 اشتباه رایج هنگام خرید لنز طبی

1. انتخاب فقط براساس عدد نمره

نمره مهم است، اما تمام نسخه نیست.

2. یکی گرفتن نسخه عینک و اطلاعات لازم برای لنز

لنز تماسی نیازمند بررسی فیت و مشخصات مربوط به خود لنز است.

3. نادیده گرفتن آستیگماتیسم

اگر CYL و AXIS دارید، قبل از سفارش لنز کروی معمولی، نوع لنز مناسب نسخه را بررسی کنید.

4. تعویض خودسرانه برند یا مدل

دو لنز با نمره یکسان ممکن است از نظر جنس، شکل، BC، DIA یا طراحی متفاوت باشند.

5. استفاده بیشتر از دوره تعیین شده

ظاهر سالم لنز به معنی مجاز بودن ادامه استفاده از آن نیست.

6. خرید براساس جمله هایی مثل «این مدل برای همه راحت است»

راحتی لنز یک نتیجه یکسان برای همه افراد نیست و به فیت، شرایط چشم، نوع لنز و شیوه استفاده بستگی دارد.

7. نادیده گرفتن اطلاعات چشم راست و چپ

اگر نسخه دو چشم متفاوت است، هنگام ثبت سفارش مطمئن شوید گزینه مربوط به هر چشم را درست انتخاب کرده اید.

مراقبت از لنز طبی بخشی از انتخاب محصول است

حتی انتخاب یک لنز مناسب، جای مراقبت درست را نمی گیرد.

مقاله های معتبر CDC و National Eye Institute توصیه می کنند قبل از لمس لنز دست ها شسته و کاملا خشک شوند و لنز با آب شیر، استخر، دوش یا آب معمولی تماس پیدا نکند. آب می تواند میکروارگانیسم هایی داشته باشد که خطر عفونت چشم را افزایش می دهند.

برای لنزهای قابل استفاده مجدد نیز باید از محلول مناسب استفاده شود و محلول قبلی داخل جالنزی با محلول تازه مخلوط نشود. CDC توصیه می کند جالنزی نیز به طور منظم تعویض شود و در راهنمای فعلی خود تعویض حداقل هر سه ماه را مطرح می کند.

خوابیدن با لنزی که برای استفاده شبانه تایید نشده، استفاده از آب برای شستشو و ادامه استفاده از لنز در صورت درد یا قرمزی از کارهایی هستند که نباید عادی تلقی شوند.

اگر هنگام استفاده علائمی مانند درد چشم، قرمزی، حساسیت غیرعادی به نور، تاری ناگهانی دید، اشک ریزش غیرمعمول یا ترشح ایجاد شد، لنز را خارج کنید و برای ارزیابی با متخصص چشم تماس بگیرید.

چه زمانی انتخاب لنز را نباید فقط اینترنتی انجام داد؟

فروشگاه اینترنتی می تواند مشخصات، موجودی، مدل ها و قیمت ها را برای مقایسه در اختیار شما قرار دهد؛ اما چند تصمیم را نباید صرفا با فیلتر فروشگاه حل کرد.

اگر اولین بار است لنز می گذارید، اگر نسخه شما تغییر کرده، اگر آستیگماتیسم دارید، اگر لنز فعلی روی چشم خوب قرار نمی گیرد، اگر دیدتان با لنز واضح نیست یا هنگام استفاده درد، قرمزی یا ناراحتی دارید، ارزیابی تخصصی اهمیت بیشتری پیدا می کند.

National Eye Institute نیز برای شروع استفاده از لنز به فیت و ارزیابی لنز روی چشم اشاره می کند، نه صرفا صدور یک عدد نمره.

این موضوع اتفاقا به خرید مطمئن تر کمک می کند؛ چون بعد از مشخص شدن نوع و مشخصات مناسب، مقایسه محصولات فروشگاه بسیار ساده تر می شود.

خرید لنز طبی در 4 قسط از روشا لنز

بعد از اینکه نوع لنز، نسخه و مشخصات مورد نیازتان مشخص شد، می توانید مدل های موجود روشالنز را از نظر برند، دوره مصرف، نمره و قیمت با هم مقایسه کنید.

در روشالنز امکان خرید لنز در 4 قسط از طریق اسنپ پی و ترب پی فراهم شده است. به این ترتیب لازم نیست کل مبلغ خرید را به صورت یکجا پرداخت کنید و می توانید، مطابق اعتبار و ضوابط سرویس انتخابی، مبلغ سفارش را در چهار قسط پرداخت کنید.

خرید اقساطی تغییری در قیمت پایه، نوع لنز یا ضرورت انتخاب براساس نسخه ایجاد نمی کند؛ فقط یکی از روش های پرداخت سفارش است. پیش از نهایی کردن خرید، شرایط نمایش داده شده توسط سرویس پرداخت انتخابی را بررسی کنید.

سوالات متداول درباره لنز طبی

بالاخره چه لنز طبی ای انتخاب کنیم؟

بهترین نقطه شروع این نیست که بپرسید «کدام برند بهتر است؟» یا «کدام لنز قیمت مناسب تری دارد؟»

اول مشخص کنید نسخه شما چه چیزی را اصلاح می کند. بعد ببینید به لنز معمولی، توریک، چندکانونی یا نوع دیگری نیاز دارید. سپس نمره، BC، DIA، دوره تعویض و مشخصات محصول را بررسی کنید. وقتی گزینه های سازگار مشخص شدند، آن وقت مقایسه برند، قیمت، تعداد لنز داخل بسته و موجودی معنا پیدا می کند.

پس اگر می خواهید برای اولین بار لنز طبی بخرید، مسیر منطقی این است:

معاینه و نسخه معتبر ← تعیین نوع لنز ← بررسی مشخصات و فیت ← مقایسه مدل های مناسب ← بررسی قیمت و موجودی ← ثبت سفارش

این ترتیب شاید چند دقیقه بیشتر از انتخاب صرفا براساس نمره زمان ببرد، اما کمک می کند محصولی را بررسی کنید که واقعا با نیاز بینایی شما ارتباط دارد، نه فقط لنزی که اتفاقا نمره مورد نظرتان در فهرست آن موجود است.